Valgeir Helgi Bergþórsson

Ég hef alltaf verið svoldið vel hrifinn af því þegar menn taka sig til og útlista einhverju ákveðnu efni í einum lista. En það sem fær mig til að brosa og virkilega skemmta mér konunglega við lestur er þegar menn koma með gott efni í góðum búningi, og það sérstaklega í listaformi. Það skaðar ekki að ég er honum algjörlega sammála í efni.

EinEin reviews slík skyldulesning er grein eftir Gauta B. Eggertsson, en hann telur upp það versta og besta í hruninu. Hérna er greinin.

Komið sæl og blessuð.

Mig langar að viðra við ykkur, hæstvirta ríkisstjórn, nokkrar hugmyndir sem ég tel að þurfi að koma til framkvæmdar. Eftir að efnahagshrunið varð seinasta haust þá hefur staðan orðið sú að einstaklingar, og pör, sem keyptu sér húsnæði fyrir hrunið eiga nú í erfiðleikum með að greiða af sínum lánum.

Til þess að koma til móts við þessa aðila tel ég að tvær aðgerðir myndu koma til móts við þá sem eru nú einna verst staddir eftir hrunið. Eru þessar aðgerðir byggðar á fyrirmynd frá öðrum löndum. Annars vegar frá Bandaríkjunum, Bretlandi og Skandinavíu.

Fyrri aðgerðin væri sú að hætta að tengja íbúðarlán við lántakandann, og fara að festa lánin við húsnæðið og/eða farartækið sjálft. Þá þegar einstaklingurinn getur ekki lengur greitt af lánum sínum, þá verður hann ekki sjálfur gjaldþrota. Er þá möguleiki að hann geti greitt af sínum neyslulánum og því verði tapið ekki algert við það að einstaklingur fari í greiðsluþrot.

Þar að auki að ef einstaklingur getur ekki borgað kemur upp sú aðstaða að húsnæðið/bíllinn er sett í nauðungar-uppboð. Eftir að hæsta tilboði hefur verið tekið lendir það sem var á milli á skuldaranum. Svo að þegar einstaklingur lendir í því að missa eign sína, þá verður það sem vantaði á milli heildarskuldar og svo söluverði á uppboðinu. Eftir stendur einstaklingur sem á ekki neitt og skuldar háar fjárhæðir. Ekkert veð er lengur til staðar og hann hefur ekki efni á því að fjárfesta í nýju húsnæði vegna þess að greiðslubyrðin er of há, þó skuldarinn hafi misst húsnæðið sitt. Gjaldþrot er því eini valmöguleikinn sem liggur fyrir hjá einstaklingnum.

Seinni hugmyndin að því sem gera verður fyrir hinn almenna neytanda er að hann eigi sér lausn í því að lýsa yfir gjaldþrota og koma sér þannig úr því skuldafeni sem hann hefur álpast í. Núverandi gjaldþrotalög gera ráð fyrir því að sá sem lýsir sig gjaldþrota verði það í nokkur ár, eftir það tímabil er honum gert kleyft að hefja líf sitt að nýju.

Þá kemur það sem verður að breyta til að fólk geti í raun hafið líf sitt að nýju. En þar sem endurvakning skulda getur komið til ef kröfuhafanum dettur það til hugar, sem er í raun reyndin. Það að skuldari geti orðið gjaldþrota og misst réttinn til að eiga eignir, en haldið áfram að skulda er einfaldlega siðferðislega rangt.

Það að einstaklingur geti fórnað öllu frá sér og geti ekki verið endurvakin skuld á, veldur því að bankar, sparisjóðir og Íbúðalánasjóður verður íhaldsamari í lánveitingum og reyna þannig að minnka áhættusækni lánþega. Sjálfkrafa verður lánveitandi ólíklegri til að stunda áhættumikla lánveitingar.

Stóri kosturinn við þessa tvo hluti er sá að aukið jafnvægi verður á lána- og húsnæðismarkaði. Stöðugleiki mun aukast og allir hagnast, bæði lánþegar og lánveitendur. Ásamt þessu mun sú staða koma upp að við getum sparnað við flótta ungs mennta fólks.

Við þurfum að gera allt í okkar stöðu til þess að tryggja að Ísland verði sem lífvænlegast fyrir alla. Til þess þurfum við að búa þannig í haginn að þó þetta ástand gangi yfir að fólk eigi möguleika á því að búa sér og sínum til möguleika á því að búa hérna.

Kær kveðja
Valgeir Helgi Bergþórsson
Formaður Ungra jafnaðarmanna í Hafnarfirði og Gjaldkeri Ungra jafnaðarmanna

Það er gaman er að heyra háværar umræður um það að Ísland eigi að hefja aðildarviðræður við Evrópusambandið, en samkvæmt nýrri könnun Fréttablaðsins vill allt að ? þjóðarinnar hefja viðræður. Þar kemur einnig fram að sá flokkur sem mælist með minnst fylgi við ESB viðræður mælist samt sem áður með yfir 40 prósent fylgi og er því góður hljómgrunnur fyrir aðildarviðræðum í öllum stjórnmálaflokkum.Sér í lagi er ánægjulegt að yfir 70 prósent kjósenda Samfylkingarinnar vilja taka af skarið.

Evrópskur matur ekki mönnum bjóðandi

Síðast liðinn sunnudag mættu forkólfar helstu stjórnmálaflokka í Silfur Egils og ræddu könnun Fréttablaðsins. Var það í beinu framhaldi af umræðu um lagafrumvarp Einar K. Guðfinnsson, sjávar- og landbúnaðarráðherra, um upptöku matvæla-löggjafar Evrópusambandsins. Ánægjulegt var að heyra fordóma hans Bjarna Harðar, þingmanns Framsóknar, og Ögmundar Jónassonar, þingmanns Vinstri-Grænna, gegn matvælum frá öðrum ríkjum og greinilegt að þau eru ekki manni bjóðandi.

Því spyr ég þá Ögmund Jónasson og Bjarna Harðarson; „Eigum við þá útiloka það að Evrópubúar geti fengið notið okkar góðu matvöru með því að taka ekki upp matvæla-löggjöf Evrópusambandsins, eða telja þeir að evrópsk matvaran sé nægilega góð og hver er þá fyrirstaðan fyrir því að við fáum að neyta hennar?“

Vissulega kemur nú koma fram sú staðhæfing að þetta sé mikil einföldun hjá mér og ég sé að gleyma blessuðum bændunum. En þá spyr ég á móti hvort við eigum ekki að opna markaði fyrir okkar vöru og leyfa Evrópubúum að neyta og njóta íslenskrar hágæðavöru, og gefa þannig bændum tækifæri á að auka framleiðslu sína og njóta þess að hún verði arðvæn, eða þá í versta falli yrði þessi markaður nýttur til að bæta upp hugsanlegt markaðstap hér á landi? Þá væri kannski loksins hægt að slá aðeins gífurlegan viðskiptahalla Íslands með frjálsri verslun landbúnaðarvöru við ESB.

Alþjóða-Ömmi

Ögmundur Jónasson sagði í Silfri Egils að hann væri svo alþjóðlega þenkjandi að hann vildi ekki loka sig inni í þessum einangraða hópi Evrópu. Hann vill vera opinn fyrir öllum heiminum. Þetta tel ég algjöran þvætting og get talið til nokkrar ástæður. ESB er með viðskipta- og tvísköttunarsamning við Fríverslunar bandalag Norður-Ameríku (NAFTA), en meðlimir NAFTA eru Bandaríkin, Kanada og Mexíkó. Einnig er ESB með viðskipta-samninga og tvísköttunar-samninga við mörg ríki í Norður-Afríku, og líka margsköttunar-samninga. Margsköttunar-samningarnir eru þannig uppbyggðir að þegar vara er framleidd í fleiri en einu landi safnar hún ekki sköttum á ferð sinni á milli landanna. Eykur þetta eftirspurn eftir vörunni og hún verður samkeppnishæfari.

Með þessu tryggir ESB að atvinna innan fátækari ríkja haldist þar og líka að fjármagn flæði til þeirra í formi greiðslu, fremur en ölmusu. Enn ein ástæða þess að Ögmundur Jónasson hefur rangt fyrir sér er að ef teknir væru saman allir þeir fríverslunar-, viðskipta-, margsköttunar- og tvísköttunar-samninga, kæmi klárlega í ljós að ESB hefur tvímælalaust vinninginn og er með margfalt fleiri en við. Enda hugsum okkur þetta svona: Ef þú situr fyrir hönd ríkis sem forgangsraðar samningagerð sína, hvar myndir þú setja 450 milljóna samfélag í röðina og hvar 310 þúsund þjóð?

Möguleikar okkar til að versla við aðrar þjóðir margfaldast og viðskiptafrelsið magnast með inngöngu í ESB. Við eigum því að hefjast handa við aðildarviðræður helst í dag og kjósa um samningin sem fyrst.

Ykkur þykir kannski svolítið skrýtið að lesa þessa fyrirsögn, sér í lagi frá manni í Samfylkingunni, en þið munið skilja það þegar þið eruð komin aðeins áleiðis inn í þessa grein.

Vilhjálmur Þ. Vilhjálmsson er án ef einn af umdeildustu borgarstjórum sem hafa setið í þessu embætti. Hefur hann unnið sér þennan titil með miklu harðfylgi. Ætla ég að tipla svona á því einna helstu sem var unnið í hans stjórnartíð. En kannski ekki öllu, enda frekar langur listi verka.

Vínbúðin í Austurstræti: Reyndi að fá bann við bjórkælum, svo fólk væri ekki að kaupa sér bjór og njóta hans í góðviðrinu yfir sumartíman, óháð því að fólk gæti keypt og setið við borð á flest öllum veitingarstöðum bæjarins, yfir sumartímann. En hann sagðist ekki vera að beina þessu að fólki sem sat í mestu rólegarheitunum að njóta sumarins, fremur var hann að beina þessu að ógæfufólki (rónum). Því ógæfufólkið myndi náttúrlega drekka minna ef það fengi bjórinn ekki kaldan, en er það ekki þessu fólki að þakka að kardimommudropar voru færðir frá hillum á sínum tíma, aftur fyrir afgreiðsluborðið, svo ekki sé minnst á sótthreinsunarspritt. Báðir þessir hlutir eru ekki drykkjarhæfir en ógæfufólkið hefur samt lagt það á sig að drekka þetta. S.s. einstaklega góð hugmynd að reyna nota ógæfufólkið sem afsökun fyrir því að fjarlægja vínkælanna úr Vínbúðinni í Austurstræti, því það myndi minnka drykkju þess.

Háspenna í Mjóddina: Hann, Vilhjálmur, í krafti meirihlutans bannaði Happadrætti Háskóla Íslands að opna spilakassasal. Þar sem sú starfsemi hætti ekki heima á stað þar sem fjölskyldufólk sækti. En fyrst HHÍ var ekki leyft að setja það upp þarna, væri þá ekki rétt að kippa starfsleyfinu af öllum þeim stöðum þar sem fjölskyldufólk sækti, t.d. Kringlan, Laugaveg v/Hlemm, Aðalstræti. Náttúrulega gat hann ekki haft afskipti af spilakassastöðum sem eru staðsettir á fjölskylduvænum stöðum, t.d. Smáralindinni í Kópavogi, Reykjavíkurvegur í Hafnarfirði. En hérna er slóð á hvar þessi starfsemi er starfrækt. En gæti það haft hafa loka áhrif á þessa afstöðu Vilhjálms að þetta átti að setja uppí Mjóddinni, sem er sú verslunarmiðstöð næst heimili hans í Seljahverfinu? Nei, það gæti ekki verið. En málalokin á þessu máli var sú að Reykjavíkurborg myndi borga HHÍ 25-30 milljónir í skaðabætur, enda alveg sjálfsagt að borga það svo að fólk þurfi ekki að umbera svona í sínu næsta nágreni.

Reykjavík Energy Invest (Rey) og Geysir Green: Ég held að það þurfi nú ekki mikið að segja um þetta mál, en eitt er víst að þetta er sá mesti farsi/drama sem skeð hefur í langan tíma í íslenskri pólitík. En til þess að slútta þessu máli í einni setningu, þá vitna í kennara minn; „Við erum með eitt besta dæmið um þegar pólitíkusar fara að reyna að spila með auðmönnum á jafnréttisgrundvelli, með fjármagn umbjóðenda sinna, s.s. almennings“.

Þjónustumiðstöð fyrir aldraða: Þetta er í mínum huga einhvert besta dæmið um fyrirgreiðslupólitík á Íslandi, og það mál sem Tjarnarkvartettinn hefði átt að rannsaka líka. Það muna það kannski ekki margir hverjir málavextir voru, en til þess að reyna vera skorinorður. Þá er málið þannig að Reykjavíkurborg ákvað að gefa Eir réttinn á því að reka þjónustumiðstöð og þjónustuíbúðir, án útboðs. Vilhjálmur samdi þar við sjálfan sig sem þáverandi borgarstjóri, og stjórnarformaður Eirar. Hann sem sagt afhenti sjálfum sér réttinn.

Núna langar mig að enda þetta bréf bara með því að þakka honum Vilhjálmi fyrir að hafa sýnt okkur hvernig opinber fulltrúi á ekki að haga málum í starfi, sér í lagi þegar hann er í jafn ábyrgðar miklu starfi og borgarstjóri er. En í ljósi þess að hann er að gera upp við sig þá ákvörðun hvort hann eigi að taka að sér að verða borgarstjóri 2009. Þá langar mér að benda á að það yrði ekki gott fyrir borgina ef hann ákvæði að vera borgarstjóri, en það myndi auðvelda okkur í Samfylkingunni mikið kosningarbaráttuna næstu til borgarstjóra. En ef hann myndi stíga niður þá yrði það frábært fyrir borgabúa að fá einhverja manneskju í stað hans, þó það myndi erfiða okkur í Samfylkingunni kosningarbaráttuna um borgina. En eitt er víst að ég myndi telja seinni kostinn skárri en þann fyrri.